Welcome to the real Africa

For English, click here.

Onze vorige post sloten we af met de politieman die ons in Zambia begroette met  “Welcome to the Real Africa”. En hij had inderdaad gelijk.  Het straatbeeld in Zambia en Malawi is veranderd in wat wij als ‘ typisch’  Afrika zouden beschrijven: vrouwen in wikkelrok met een indrukwekkende hoeveelheid bagage op het hoofd en een kind in de draagdoek achterop, groente en fruitstalletjes langs de weg, geiten en kippen die te pas en te onpas de weg oversteken, zwaaiende kinderen die je vanuit de verte al “Mzunguuuuuu” (buitenlander) hoort roepen, en  vrachtwagens  die je met grote zwarte rookwolken op roekeloze wijze inhalen en waarvan je er talloze met pech langs de weg ziet staan.

Er zijn veel overeenkomsten tussen Malawi en Zambia. De mensen zijn er de vriendelijkste en meest goedlachse die we tot nu toe zijn tegengekomen. Het landschap is niet bijzonder spectaculair met veel bossen, heuvels en prima (misschien wat smalle) wegen. Op het eerste gezicht zien de huizen er mooi uit (in Malawi bouwt men ook met bakstenen) en kleedt men zich netjes en beschaafd (wij trekken onze korte broek inmiddels maar niet meer aan). Maar helaas behoren beide landen ook tot de allerarmsten van Afrika, met voedseltekorten, een schrikbarend lage levensverwachting en een grote HIV-epidemie.

Zambia

Zambia… eigenlijk het land waar we vooraf niet echt een beeld bij hadden ; goed om daar verandering in te brengen! Onze eerste paar dagen in Zambia spendeerden we in het relaxte Livingston, dichtbij de Victoria Falls. Een mooi koloniaal stadje dat flink profiteert van de grote aantallen toeristen, en qua uiterlijk niet representatief is voor de rest van Zambia. De paar dagen relaxen in de Jolly Boys’ backpackers waren meer dan welkom na al het stof en de hitte van Namibie. Aangezien de Vic Falls vanwege het uitblijven van de regen tot niet meer dan een stroompje waren gereduceerd (tenminste aan de Zambiaanse kant), zijn we maar gaan bungee-jumpen om de tijd door te komen.

Girl posing in front of her house, Zambia

Na Livingston vervolgden we onze weg naar het oosten en leerden we het echte Zambia kennen. Bij Mooring’s Campsite, op de weg naar Lusaka (de hoofdstad), kregen we een rondleiding door de omliggende community. Veel productiviteit op de varkensboerderij, maar tegelijk ook mensen met HIV, veel veel kinderen (al dan niet wees), en veel (alleenstaande) jonge moeders. Onze gids maakte veel indruk met haar doorzettingsvermogen en wilskracht om als alleenstaande moeder haar vier kinderen een goede opleiding en jeugd te bieden.

We leerden ook dat veel mensen gevoelig zijn voor bijgeloof en hekserij. Ondanks dat de meeste Zambianen zich als Christenen identificeren, hebben zogenaamde “witch doctors” (we hebben  er een paar gezien onderweg) veel invloed. Rode kleding bij onweer garandeert bijvoorbeeld bijna zeker een inslag. En verder overkomt pech of ongeluk je in Zambia niet zomaar. Als je ziek wordt of een ongeluk krijgt op de weg, dan ligt dat altijd aan een ander die jou middels een witch doctor heeft behekst. Gelukkig is er altijd wel weer een andere witch doctor om je te helpen die ander wat aan te doen…

In Zambia is men ook helemaal gek van voetbal. Het nationale elftal, bijgenaamd Chipolopolo, wist een paar jaar geleden zelfs de Africa Cup te winnen. Deze prestatie van formaat bewoog de president ertoe om elke speler een persoonlijke bonus van 90.000 euro te geven. En geheel in lijn met de ‘pluk-de-dag’ mentaliteit van Afrika stopten vervolgens bijna alle spelers met voetballen en gingen met pensioen. Gevolg: het Zambiaanse voetbal is helemaal weggezakt en heeft zich niet gekwalificeerd voor het WK. Een ander typerend voorbeeld van opportunisme kregen we bij de Luangwa rivier te horen. Het dorpje bestond uit tientallen viskraampjes die enorme hoeveelheden vis te koop aanboden. Het antwoord op onze verwondering kwam later: in een poging de malaria te bestrijden, had een Amerikaanse NGO grote hoeveelheden muskietennetten gedoneerd aan de mensen bij de rivier. Die ze vervolgens aan elkaar knoopten en er nu hun rivier mee leegvissen…Elephant running for their favorite treat: mangos! South-Luangwa

Maar er is ook veel positiefs over Zambia te melden. Zoals gezegd zijn de mensen bijzonder vriendelijk en open. De meeste mensen die wij tegenkwamen spraken ook goed Engels (wordt er ingeramd op school) en men gaat netjes gekleed over straat. De fiets wordt net zo intensief gebruikt als bij ons, soms met imposante ladingen (twee mensen, grote zakken houtskool) achterop. Zambia profiteert ook van de politieke instabiliteit in Zimbabwe. Niet alleen verruilen toeristen Zimbabwe massaal voor Zambia, daarnaast zie je ook veel uit Zimbabwe verdreven blanke boeren, die hun know-how met succes inzetten in Zambia. In hun jacht om het Afrikaanse continent leeg te zuigen van al haar mineralen is China ook nadrukkelijk aanwezig om koper te winnen. Als bedankje krijgen de Zambianen daarvoor mooie wegen. En daarnaast lazen we op de voorpagina van de krant dat de Chinese ambassadeur maar liefst twintig rolstoelen had gedoneerd voor gehandicapten! Overigens lijkt deze goodwill-campagne zijn vruchten nog niet overal af te werpen: in Malawi geloven mensen serieus dat Chinezen kinderen opeten en dat je er voor moet oppassen…

Get your airtime here! Maybe...Komisch is ook de ‘airtime’ (beltegoed) wat je overal lijkt te kunnen kopen. Op het eerste gezicht leek het ons heel positief: iedereen aan de mobiele telefoon en in staat om met elkaar te bellen! Echter, toen we eens op een plein stopten om wat airtime te kopen, bleek dit niet mogelijk. Geen van de twintig zogenaamde beltegoed-winkels had ook maar iets met telefonie te maken! Dit terwijl al deze  winkels volledig in de kleuren van de mobiele provider geschilderd waren, inclusief “Get your airtime here” borden ernaast. Maismeel, mango’s en hair extensions kon je er daarentegen prima bemachtigen…

Hippo tracks around our tent the next morning!

Onze route door Zambia verliep grotendeels van west naar oost, met nog een uitstapje naar het geweldige South Luangwa park. De wildlife-pret begon daar al op de camping buiten het park: bij aankomst werd onze plaats bezet door een groot grazend nijlpaard. Met wat stenen wist de guard deze weg te jagen. Toen we na het eten naar onze tent wilde gaan, werd het pad geblokkeerd door een groepje olifanten. Zachtjes omlopen dus maar. Echter toen we naast de auto onder het afdakje onze tanden stonden te poetsen kwamen ze op ons afgelopen en verscheen er ineens een slurf onder het afdakje! Wederom wist de guard de olifanten met wat stenen weg te jagen. Nadat Maurits ‘s ochtends ook nog een kleine baviaan uit de tent had geschopt en Marloes er een uit het toilet had verjaagd vroegen we ons af of we uberhaupt nog het park in hoefden.

Het park South Luangwa zelf was overigens schitterend! De night drive leverde een tweetal luipaarden en een aantal genets (soort mini-luipaard) op. En daarnaast hadden alle olifanten in het park (het zijn er meer dan 20.000) besloten om die dag naar het dorp te gaan om daar mango’s te eten, daar zijn ze kennelijk dol op. In allerlei groepjes liepen ze gedecideerd  in rechte lijn het park uit en staken de rivier over. Het waren er wel meer dan honderd, onze gids had nog nooit zoiets gezien.

Malawi

Na Zambia staken we de grens over naar Lilongwe, de hoofdstad van Malawi, een land waar we vooraf al wat meer beeld  bij hadden: een zeer arm land dat veel ontwikkelingsgeld- en hulp ontvangt, maar tegelijkertijd een goedlachse, vriendelijke bevolking heeft.  Niet voor niets wordt Malawi ook wel beschouwd als de ‘ NGO-darling’. Een derde van de regeringsbegroting schijnt zelfs te komen uit buitenlandse hulp. Dit dichtbevolkte land heeft in tegenstelling tot bijvoorbeeld Zambia (koper), Botswana, Zuid Afrika en Namibie (diamanten en mineralen) nauwelijks grondstoffen en produceert eigenlijk vooral tabak en thee. Mensen zijn er daarentegen volop: met 16 miljoen inwoners in een lange strook land langs Lake Malawi is het een van de meest dichtbevolkte landen van Afrika. Dit viel direct al bij het overgaan van de grens op: met alle voetgangers, fietsers en vee op de weg kwamen we nauwelijks vooruit.

Tea plucking, near Blantyre, MalawiOnze reis in Malawi had een bijzonder Nederlands karakter, waarbij we veel Nederlandse vrienden en collega’s hebben ontmoet. Twee (oud-)collega’s van Marloes, Bart en Nienke, werken namens PostNL voor het World Food Programme. PostNL is met name actief in het School Feeding Programme, waarbij kinderen op school een maaltijd krijgen, wat een  reden kan zijn voor ouders om het kind naar school te sturen in plaats van thuis aan het werk te zetten. Daarnaast vertelde Bart dat er sinds een paar maanden ook een “Emergency Program”  gestart is vanwege voedseltekorten op dit moment. Dit werd met name veroorzaakt door een slechte oogst en de stijging van de voedselprijzen. Dit laatste  had te maken met de inflatie van de Malawiaanse Kwacha (voorheen gekoppeld aan de pond; op verzoek van het IMF ontkoppeld). Treurig maar ook typisch was het om te lezen dat er in dit land, wat enorm afhankelijk is van buitenlandse hulp, momenteel in de greep is van “ Cash Gate” : een schandaal rondom een groep ministers en medewerkers die de afgelopen jaren overheidsgelden (equivalent aan 30% van het BNP!!!) achterover heeft gedrukt. Als we de geschiedenis van veel Afrikaanse landen lezen lijkt dit een herhalend probleem: machthebbers die met name bezig zijn met hun eigen zakken te vullen in plaats van de monden te voeden. Helaas is een verhaal als dit ook voer voor sceptici ten op zichte van ontwikkelingshulp, en lijkt het nog steeds het beste om lokale initiatieven of ondernemers direct te steunen.Reaching the top with Anne and Sybren, Mount Mulanje

Na Lilongwe zijn we via het Liwonde National Park, met een prachtige rivierbedding met grazende olifanten, knorrende nijlpaarden en zonnende krokodillen,  naar de voormalige hoofdstad Zomba afgereisd. Hier ook onze bevriende oud-collega’s Anne en Sybren ontmoet, die met een wereldreis door Afrika, Australie en Zuid Amerika bezig zijn. We hebben zowaar nog ruimte voor hen beiden, inclusief bagage, kunnen creeren in ons Bakkie en hebben met z’n vieren de prachtige berg Mount Mulanje beklommen. Vervolgens was het “Alle Nederlanders verzamelen” aan Lake Malawi en hebben we met een groep van twaalf Nederlanders een tropisch Sinterklaasfeestje gevierd, inclusief dobbelspel en kruidnoten!Nkhata Bay, Lake Malawi

Vervolgens zijn we weer met z’n tweeen via Lake Malawi naar het noorden gereden, met stops in het mooie Nkhata Bay. Zowel een populaire plek voor duikers als voor vrijwilligers. Ter plekke hier dan ook even invulling aan gegeven en gitaarles gegeven aan een paar jongeren uit het nabijgelegen dorp,  erg leuk om te doen!

De laatste stop in Malawi was Livingstonia: een oude missiepost bovenop een berg met een schitterend uitzicht over het meer. De weg ernaartoe was echter gruwelijk: twintig haarspeldbochten om een kilometer te klimmen in slechts acht kilometer. De regen had ook nog eens al het zand tussen de stenen weggespoeld, waardoor de weg extreem rotsig was en de banden het flink hebben moeten verduren. Twijfelden we op dat moment nog of we vervolgens de ‘off-road’-route via het westen van Tanzania zouden nemen of toch de goede geasfalteerde wegen naar het oosten, gaf dit toch wel de doorslag: geef ons maar goede wegen om Bakkie een beetje te ontzien!
Overigens maakte het uitzicht en het kamperen op een klif de helse klim echter meer dan  goed.

The story continues…

Inmiddels zijn we een paar dagen in Tanzania, alwaar we al een spontane overnachting hebben doorgebracht bij locals thuis, een geweldige safari hebben gedaan in “Little Serengeti”-Mikumi en vandaag zijn neergestreken aan de Indische Oceaan. Over Tanzania meer in ons volgende verslag. Momenteel schrijven we vanaf een mooi wit palmbomenstrand met een maanverlichte oceaan, en vertrekken morgen met de boot voor een paar dagen ontspannen op Zanzibar!

Kortom, we genieten nog steeds met volle teugen van deze bijzondere reis en zijn erg onder de indruk van de ervaringen en ontmoetingen op dit continent!

4 thoughts on “Welcome to the real Africa

  1. Geweldig veelzijdig verhaal!! En ook deels heel herkenbaar 🙂
    Geniet lekker van Zanzibar!!! Dikke zoen uit de vieze Engelse regen

  2. Ha reizigers, wat geweldig om weer te lezen en schaterlachend het verhaal over de bavianen aan josine voorgelezen op een bankje chillend in kathmandu me een bananenlassie. Life is good! X

Leave a Reply