And now for something completely different

DSC02784For English, click here

Beide grensovergangen met Ethiopie kunnen we gerust een ‘ culture shock’  noemen:  qua landschappen, cultuur, geschiedenis, religie, cuisine en bevolkingsdichtheid is het in alle opzichten een totaal ander land dan haar buurlanden Kenia en Soedan.  We vonden de rijke culturele historie en traditie van Ethiopie na alle ‘natuur’ in Zuid Oost Afrika erg verfrissend.  Zo bezochten we de imposante 900 jaar oude rotskerken in Lalibela, de kastelen van Gonder, waren we getuige van het orthodoxe “Timkat” festival en hebben we genoten van de Ethiopische ‘koffie-ceremonies’ en de heerlijke kruidige gerechten. Tegelijkertijd  is het rondreizen door dit land een  beproeving :  in dit dichtbevolkte land is het op de drukbezochte wegen een waar gezigzag tussen  mensen, suicidale ezels, geiten, koeien en krakkemikkige karretjes. Dit gaat vervolgens gepaard met een aanmoedigend straatkoor van kinderen, die met de auto mee komen rennen en allerlei dingen naar je roepen. Wat dat betreft was de grensovergang naar het uitgestrekte Soedan ook weer een verademing.

Ups en Downs

DSC02428Denk je aan Ethiopie, dan denken veel mensen toch snel aan hongersnood en dorre woestijnen.  Gelukkig is dit maar ten dele waar. In het oosten van het land ligt inderdaad een gruwelijk stuk heet en droog woestijn waar de heetste temperatuur op aarde ooit is gemeten (Danakil desert), zijn 25 miljoen (van de meer dan 90 miljoen) mensen ieder jaar aan het einde van het droge seizoen nog afhankelijk van voedselhulp, en is de helft (!) van de bevolking jonger dan 18 jaar. Maar daarnaast bestaat een groot deel van Ethiopie uit schitterende groene heuvelachtige landschappen waarbij we regelmatig de 3000+ meter hebben aangetikt, is er een rjike cultuur, groeit de Ethiopische economie in een razend tempo en is het eten er gevarieerd en erg lekker.

Er leven dus blijkbaar ~45 miljoen kinderen in dit land, en dat is te merken ook. Ze zijn massaal aanwezig langs de kant van de weg en kunnen je aardig op de proef stellen. De tophits als ze buitenlanders zien zijn:  “You, You, You” , “Faranjiii!” (buitenlander),  “Money, Money, Money” en “Highland, Highland!” (het eerste merk dat flesjes water op de markt bracht). Deze hits worden af en toe nog afgewisseld met bijzondere verzoeken, zoals de jongen die aan Marloes vroeg: “Will you be my mother?”

DSC02090Deze kinderen moeten vaak ook voor kuddes vee zorgen (ze gaan in shifts van 5 uur per dag naar school), iets dat ze vaak volledig vergeten als ze jou in een auto voorbij zien rijden. De koeien en geiten zoeken vervolgens zelf maar een weg, meestal op zo’n manier dat je flink op de rem moet gaan staan. De ezels gedragen zich nog suicidaler in het verkeer, vermoedelijk omdat ze als lastdier maximaal worden beladen en de eigenaar flink tekeer kan gaan met zijn stok als ze niet hard genoeg doorlopen. Kamelen heb je ook op de weg, zeker in het noorden. Eerst denk je dat je een gigantische wandelende bos takken ziet, maar de lange poten die eronder uit steken blijken vervolgens van een kameel te zijn.

In twee weken Ethiopie hebben we dus uitstekend kunnen oefenen op een brede glimlach en enthousiast wuiven naar de menigte. Dit was een must want zolang er gezwaaid werd, konden ze geen stenen naar je auto gooien, met name voor motorrijders en fietsers een nachtmerrie. Iets minder fijn was de schade die de Marsabit-Moyale weg en later de Ethiopische wegen heben aangericht. Het begon met een stevig gebonk als we over een hobbel of door een diepe pothole reden. Later kwam daar nog een vaag schrapend geluid bij. Bakkie reed nog steeds prima door, maar we besloten toch maar even een service beurt in Addis Ababa te laten doen. Geen moment te vroeg, zo bleek.

DSC02252Ethiopie is een van de weinige landen in Afrika dat niet gekolonialiseerd is geweest, op een kort ‘incident’  van vier jaren Italiaanse bezetting na dan. Die bezetting duurde slechts kort, maar heeft toch nog wel wat sporen achtergelaten. Zo reden we door de Mussolini-tunnel, dineerden we bij het befaamde Castelli restaurant, en lieten we onze auto servicen bij de garage van de familie Rossetto. Een Italliaans familie-bedrijf dat vooral vrachtwagens rijdend houdt, en nu gerund wordt door de vriendelijke blonde reus Andrea. Aldaar bleek dat er een dwarsbalk van het chassis finaal was afgebroken, dat de schokdempers los hingen en tegen de bodem bonkten, en dat de uitlaat in de lucht bungelde. Later bleken bijna alle lagers en keringen van de achteras en differentieel ook volledig aan gort. Kon relatief snel gefixt worden allemaal, maar wel een paar dure dagen vertraging in Addis dus.

Pluspunt was wel weer dat we een lokale voetbalwedstrijd konden bijwonen. Toevallig speelden de twee topteams van de competitie (respectievelijk Saint George bier en Buna koffie) tegen elkaar. Team Bier tegen Team Koffie dus. In het hostel kwamen we een enthousiaste Ethiopier tegen die ons mee zou nemen naar de wedstrijd, en aangezien hij voor Team Koffie was zaten we dus in het uitvak bij de fanatieke koffie-supporters. Helaas werd het niet zo’n beste pot voor Team Koffie: na een minuut liep de keeper tegen de doelpaal op en moest geblesseerd worden gewisseld. Zijn vervanger bleek een behoorlijke grabbelaar en veroorzaakte tien minuten later een penaltie. 1-0 voor Team Bier. Na rust werd het niet veel beter en bleek bier uiteindelijk sterker dan koffie: 4-0. We dropen met wat supporters af naar Ambassador Park, een soort lokale biergarten.

Dat bier smaakte uitstekend en een paar liter later liepen we terug richting hostel. Een paar straatkinderen leidden ons wat af, en wisten stiekem Maurits’  iPhone te stelen. Daar kwamen we pas later bij het hostel achter, en aangemoedigd door het hotelpersoneel deden we zonder al te veel verwachtingen aangifte bij de politie. De hoofdagent vroeg ons even tien minuten te wachten en vervolgens kwam hij terug met een pickup en twintig agenten, al dan niet met AK-47’s. Vervolgens terug naar Ambassador Park waar de politie direct de buurt uitkamde. Voor we het wisten zat de bak van de pickup vol met straatkinderen en werd ons gevraagd of we de dief even konden identificeren. Dat was natuurlijk erg lastig, maar desalniettemin waren we erg onder de indruk van de voortvarendheid van de politie. De straatbendes schijnen berucht en semi-professioneel te zijn in Addis, en de zoektocht leverde uiteindelijk niks op.

Een Nederlands Tintje

DSC02204Ondanks de eigenzinnige en op zichzelfstaande cultuur, hebben we toch een aantal Nederlandse ondernemers ontmoet. Zo hebben we onze Hollandse plicht gedaan door bitterballen te eten in Wim’s Holland House en te kamperen bij de idyllische Tim & Kim-village aan Lake Tana. En waren we toevalligerwijze in de buurt toen Marloes’ oom Arend een werkbezoek bracht aan de chrysantenstek-farm van Marc & Anke. Na 40 kilometer over een gruwelijke gravelweg gereden te hebben, werden we met open armen ontvangen, het voelde bijna als thuiskomen. De volgende dag hebben we rondleiding gehad over dit indrukwekkende terrein wat ze tien jaar geleden hebben opgestart, maar liefst 1300 medewerkers aan het werk! Later in Addis Ababa hebben we nog  erg gezellig met hen gegeten en gaven zij ons een inkijkje in het leven als buitenlander in Ethiopie.  We aten in Jazzamba, een geweldige jazzclub waar Addis Acoustic speelde, interessante en ritmische jazz met Afrikaans tintje. Dit in contrast met de mainstream Ethiopische popmuziek, die volstrekt niet te harden is. Overigens is de begeleidende dans (wilde, spastische, schokkende bewegingen, gecombineerd met een demonische gelaatsuitdrukking) wel weer hilarisch!

DSC02259De volgende dag stond ook in het teken van muziek. De buurman van Marloes’ ouders bleek een muzikale vriend in Addis te hebben die Afrikaanse viool (1 snaar) speelde en net een studio had opgericht. Marloes heeft daar een erg leuke muzikale middag gehad, waarbij ze de Bollywood-achtige videoclips van zijn vrienden heeft mogen bewonderen en zelfs nog twee liedjes heeft opgenomen.

La cuisine

In Ethiopie kun je heerlijk eten voor een habbekrats. Direct al toen we de grens overstaken vanuit Kenia, konden we in het guesthouse aanschuiven voor een heerlijke koud biertje, koffie en het nationale gerecht ‘njira’. Njira is een soort grote luchtige pannenkoek, enigszins zuur, met daarop allerlei lekkere sauzen, vleesjes of andere bedekking. Deze eet je vervolgens van een grote ronde schaal met je handen op. Het smaakte ons stukken beter dan de flauwe maispap die we in Malawi, Tanzania of Kenia voorgeschoteld kregen.

DSC02643Daarnaast hebben ze in Ethiopie ook uitstekende koffie. Sterker nog, koffie is er ooit uitgevonden en nog steeds is het een belangrijk exportproduct. Een heerlijke espresso, capuccino en macchiato kun je er goed krijgen, maar nog beter is de traditionele Ethiopische ‘koffie-ceremonie’ – fantastisch! Het gaat typisch als volgt. Ergens langs de weg of in een hoek van een restaurant, is een soort altaartje ingericht. De vloer is bedekt bladeren of een soort stro, en het geheel is al dan niet verder afgedekt met een luifel tegen de zon. Er staan wat kleine krukjes waarvan er eentje bezet wordt door de koffiejuffrouw. Proefondervindelijk hebben wij vastgesteld dat dit altijd een jonge aantrekkelijke dame is, die met veel sierlijkheid de koffie roostert, vermaalt, zet en vervolgens uitdeelt. Vervolgens krijg je als gast een dienblad met een koffiekan, kopjes,  een bakje met rokende wierook en een rekening van een paar cent. Koffie is in Ethiopie goedkoper dan water en super lekker.

Ook weten ze in Ethiopie hoe ze goed brood en banket moeten bakken. Meerdere keren werden we in het restaurant of het guesthouse verrast door het heerlijke brood dat in allerlei vormen en maten kwam. Wederom voor een paar cent. In Addis Ababa hebben we genieten van allerlei soorten gebakjes die we bij de koffie geserveerd kregen – heerlijk!

Geschiedenis & religie: Timkat, Lalibela en Gonder

Priest-reading-from-the-bible-during-mass-LalibelaIn tegenstelling tot veel andere Afrikaanse landen die we bezocht hebben, kent Ethiopie een geschiedenis en cultuur die duizenden jaren terug gaan. De meerderheid van de bevolking is Ethiopisch orthodox – een geheel eigen vorm van christendom met veel joodse invloeden. Iedereen in Ethiopie is er van overtuigd dat de bijbelse ‘Ark van het Verbond’ (met de stenen tafelen) in een kerk in het noordelijke Axum wordt bewaard – ooit meegenomen door de zoon van de koningin van Sheba en koning Salomon.  Ze kennen ook nog de Juliaanse kalender (in tegenstelling tot onze Gregoriaanse kalender), met als onder andere het plezierige gevolg dat je in Ethiopie 7 jaar jonger bent (het is er nu 2007) en er een tweede keer kerst kunt vieren (op 7 januari).

Tijdens het kerstfeest waren wij nog bezig de Tattooed Lady op de Ethiopische ambassade te overtuigen, maar wel waren we aanwezig tijdens het ‘ Timkat’ festival.  Tijdens dit driedaags durend festival wordt de Ark van het Verbond rondgedragen, althans de “echte”  in Axum en een flink aantal replica’s die vanuit alle kerken naar een centraal verzamelpunt in de stad worden gebracht. Alle mensen zijn in het wit gekleed en komen van heinde en verre, om dag en nacht te dansen en te zingen in optochten en op pleinen. Zeer indrukwekkend om te zien. Ook op andere dagen, ogenschijnlijk willekeurig, moesten we af en toe een blokje om rijden of simpelweg 10 minuten wachten omdat er middenop straat een christelijke festiviteit aan de gang was.

DSC02656In Lalibela troffen we het centrum van deze orthodoxe godsdienst aan: rond het jaar 1200 heeft de toenmalige gelijknamige koning Lalibela een tiental kerken uit rotsen laten uithouwen. Na zijn bezoek aan Jeruzalem wilde hij dichterbij huis een vergelijkbaar bedevaartsoord creeren. De kerken zijn zo’n 15 meter hoog (of diep, vanaf de bovenkant van de rots gezien), en met allerlei gangen en tunnels met elkaar verbonden.  Eigenlijk bouwden ze ‘ andersom’, de muren konden blijven staan en de holtes moesten worden uitgehouwen. En dat kan gerust een ‘wereldwonder’  genoemd worden : berekend is dat er dan maar liefst 40.000 mensen bezig moeten zijn geweest, zoveel woonden er in die tijd niet eens in de omgeving. Je zou bijna het verhaal geloven dat de Ethiopiers vertellen: dat ‘de engelen ‘s nachts geholpen hebben’.  Het bijzondere is dat de kerken ook nog volop actief zijn. Terwijl we daar met onze gids rondliepen, waren priesters volop aanwezig en was er hier en daar ook een mis aan de gang. De volgende ochtend was een speciale dag voor “ St George”  en bij zonsopgang zag je vanuit allerlei hoeken mensen met witte sluiers komen aan gelopen. Erg indrukwekkend en sfeervol.

Ook bijzonder waren de kastelen van Gonder, waarbij je je even in Engeland waant. Grote kastelen met hoge plafonds (derde verdieping op 32 meter!), kantelen en torentjes, allemaal rond 1600 gebouwd toen Gonder een tijdje als hoofdstad dienst deed. Al met al een indrukwekkend complex met banketzalen, sauna’s, een concertzaal en zelfs een paar grote kooien om de leeuwen in te houden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden de Italianen het wel een aangename plek voor hun hoofdkwartier, wat de kastelen helaas een doelwit voor Britse bommen maakte.

Voor andere highlights, zoals de beroemde zuilen van Axum of het gigantische lavameer van Danakil, hebben we helaas geen tijd gehad. Maar dat is natuurlijk een mooie reden om er in de toekomst weer een keer naar toe te reizen!

The final stretch home…

Momenteel zijn we in het noorden Sudan aan het wachten op de beruchte Wadi Halfa-Aswan ferry naar Egypte. Een transit visum voor Saudi Arabie bleek toch wel erg lastig om te regelen: een stel voor ons is twintig dagen in Khartoum aan het lijntje gehouden zonder enig resultaat. Verder gelden er wat sancties tegen Sudan waardoor direct shippen ook niet een makkelijke optie is. Toen een Nederlands stel ons in Khartoum enthousiast vertelde over hun leuke tijd in Egypte en dat er binnen een paar dagen een ferry zou vertrekken, was het besluit snel genomen om toch naar Egypte te gaan.

Niets is zeker in dit land, maar het lijkt er inmiddels sterk op dat de ferry ook daadwerkelijk gaat! Vervolgens met gezwinde spoed naar het noorden om bakkie op de boot en onszelf op het vliegtuig te zetten…

 

 

4 thoughts on “And now for something completely different

  1. Ik volg jullie nog steeds met grote belangstelling > hartstikke leuk! Als jullie nog in Jordanië komen dan is Petra (ten noorden van Aqaba) een MUST!
    Hartelijke groet, Hans

  2. Hey Marloes en Maurits!

    Ik ben heel laat begonnen met lezen van jullie verslagen, ook met eigen reis bezig geweest, excuses!:( Maar nu heb ik alles in 2 dagen gelezen en vond het echt super gaaf om al jullie belevenissen te lezen. Wat een trip!

    Welkom thuis alvast!

    xxx Juul

  3. hoi marloes en maurits

    de laastste lootjes….
    komen jullie via epypte naar huis of israel?
    via de tv zien we dat er misschien wat loos is in egypte..
    Maar de borrel staat koud bij thuiskomst !!!
    succes en de verhalen die horen we wel een keertje van jullie geslaagde reis. tot ziens ome kees en tante tilly
    ps Kees jr. heeft een zoon Jesse

Leave a Reply